Phát hiện sớm chứng vẹo cột sống ở trẻ

Cong vẹo cột sống ở trẻ em từ 10-20 độ ngược lại tự giải quyết bằng luyện tập, từ 25-30 độ, trẻ phải mặc áo nẹp, trên 50 độ, trẻ sẽ phải phẫu thuật với khoản phí lên đến hơn 100 triệu đồng/ca.

Từ 9/4, hàng trăm trẻ em đã đến Khoa Cột sống (BV Việt Đức, Hà Nội) để được khám, tư vấn về cột sống. Chương trình do Hội chấn thương chỉnh hình địa hình việt nam (VOA) và Hội Hàn lâm ca tiểu phẫu viên chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS), BV Việt Đức tổ chức, với sự đang có mặt của GS Stuart Weinstein (Mỹ) nặng nề khám và điều trị. Chương trình kéo dài đến hết ngày 13/4.

Phát hiện sớm cong vẹo cột sống

GS Stuart Weinstein (Mỹ) khá nghiêm trọng khám và chữa trị cho trẻ bị cong vẹo cột sống tại BV Việt Đức. Ảnh: TG

Tim mạch, khó sinh nở vì cong vẹo cột sống

Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Thạch (Trưởng khoa Phẫu thuật cột sống, Viện trưởng Viện Chấn thương chỉnh hình- BV Việt Đức), nhiều trẻ mắc bệnh cong vẹo cột sống (CVCS) tới 50 độ, và cả là 80 độ, đi theo các bệnh lệch tim, thiếu thận… cũng được cảm thấy dịp này.

Thống kê của khá nhiều chương trình công dụng học đường tại Hà Nội, có khoảng 19% sinh viên có dấu hiệu CVCS (nam 19,6%, nữ 18,5%). Học sinh THCS tốt nhất (22,2%), Tiểu học 17,2%, PTTH 18,8%. Tại Hà Nội trẻ bị cong vẹo chữ C thuận cao gấp 2 – 4 lần hơn so với C ngược (gây gù vẹo lưng, ưỡn lưng, vẹo cột sống). Hè nào BV Việt Đức cũng tiếp thu gần trăm bệnh nhi, hầu như khi đã hết đã ở mức độ nặng do không có những kết quả về bệnh và không biết nơi điều trị. Việc trị liệu muộn sẽ càn khiến cho các biến chứng nghiêm trọng chưa thể để xử lý được.

BS Trần Bá Thanh (Trung tâm Y tế dự phòng Thừa Thiên – Huế) cho biết, bệnh cong vẹo cột sống do nhiều nguyên nhân, trên đó có việc ngoài giờ học các em thích xem tivi, chơi máy tính, ít xuất hiện vui chơi giải trí, hoạt động tốt cơ bắp thể dục, thể thao… khiến thần kinh căng thẳng, quá tải cho hệ cơ xương kéo dài làm cho CVCS.

Bệnh CVCS gây lệch trọng tâm sức khỏe của bạn khiến trẻ ngồi học chưa được ngay ngắn, cản trở việc đọc, viết, căng thẳng thị giác và làm trí não kém tập trung. Trẻ gái sẽ tác động đến hệ miễn dịch sinh sản nếu bị lệch khung chậu. Ở mức độ I (10-20 độ) thì chưa sao. Mức độ II (25-30 độ) đã ảnh hưởng đến hình dáng, tư thế, có thẩm quyền hô hấp. Mức độ III (trên 40 độ), nhìn rõ cột sống vẹo lệch sang bên, thể hình thiếu thẩm mỹ, đối mặt với đồng thời mối nguy hiểm về tim mạch, hô hấp, biến dạng khung chậu, khớp háng, chiều dài của lưng – thắt lưng ngắn lại, xương sườn ngực bị biến dạng gây suy hô hấp mạn tính, các cơ quan trong ổ bụng bị chèn ép… Tốc độ vẹo diễn ra liên tục 1,7%/năm.

Theo TS Nguyễn Văn Thạch, bệnh CVCS khá rất sớm ở tuổi thiếu niên, tác động lớn đến phát triển, sinh hoạt, thỏa mãn tính tò mò và thẩm mỹ nhưng vẫn chưa được lo lắng đúng mức. Nhiều ca nặng nhưng không hề qua phát hiện sớm, đến công ty khám với cột sống vẹo trên 100 độ (ở các nước đứng đầu chỉ 40 – 45 độ thường được phẫu thuật), nếu phẫu thuật cũng chỉ xử lý biến chứng được một phần vì cột sống cong góc quá lớn.

Dấu hiệu nhận diện sớm

Để nhận diện trẻ có bị CVCS hay không, các bậc phụ huynh cần theo dõi tư thế ngồi của trẻ. Nếu thấy trẻ hay ngồi lệch sang một bên, phần lưng không thẳng khi đi hoặc đứng thì cần nghĩ là trẻ có thể bị CVCS. Hãy quan sát kỹ cột sống ở giữa lưng – nơi khó bị các khối cơ che lấp, hoặc dùng tay miết dọc sống lưng xem các đốt sống có nằm thẳng hay không (nếu thẳng thì trẻ bình thường và ngược lại).

Cách khác dễ dàng khác để tìm kiếm trẻ bị CVCS sớm là quan sát sự giữ cân đối hai vai khi trẻ tắm. Để trẻ cúi lưng xuống, nếu CVCS thì bả vai bên trái thường không được cao bên phải. Hoặc nhìn từ phía sau thấy cột sống của trẻ không thẳng, hoặc có tín hiệu vẹo sang một mặt thì cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa ngay để sớm được chẩn đoán, tư vấn điều trị kịp thời.

Bệnh CVCS phát triển rất nhanh là độ tuổi dậy thì (10 – 17 tuổi ở trẻ gái, 12 – 18 tuổi ở đa số các trẻ trai), nếu trị liệu chưa tới cách có thể giúp chứng vẹo càng ngày càng nặng. Do đó, khi cảm thấy trẻ bị CVCS hãy đưa cùng các BV chuyên khoa cột sống (hay chấn thương chỉnh hình) khám sớm để có nhiều những cơ hội cứu chữa với nhiều giải pháp ít tốn tiền như tập trị liệu, đu xà, bài tập co kéo các cơ vùng lưng…

Khi góc vẹo còn nhỏ, trẻ rất có thể dùng áo chỉnh hình và theo dõi. Nếu CVCS 10 – 20 độ trẻ cần được quan sát, kiểm tra và rất có thể tự loại bỏ bằng tập thể dục, tập xà đơn, bơi lội… Các nhân viên vật lý trị liệu, thể thao liệu pháp, chỉnh lại tư thế đứng ngồi trong công việc nhất là điều ngồi học… hiện trạng bệnh sẽ được ổn định. Từ 20 – 25 độ trẻ cần khám liên tục 6 tháng/lần. Từ 25 – 30 độ cần can thiệp trị liệu bảo tồn (dùng áo nẹp chỉnh hình) để ngăn chặn đường cong vẹo. Vẹo trên 40 độ nên được định hướng phẫu thuật. Nhưng khi góc vẹo từ 50 độ ngày càng và mặc áo nẹp không sử dụng thì bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật.

Hiện kỹ sư ốc chân cung – nắn chỉnh và định trước cột sống là nhân công tiến bộ nhất trên các châu lục cho góc vẹo trên 40 độ, chất lượng sản phẩm cao và bảo đảm trong nắn chỉnh cột sống nhưng một mức phí cao (từ 60 triệu đến hơn 100 triệu đ/ca) do dụng cụ, nẹp vít nhập ngoại. Mổ vẹo cột sống tốt nhất là 14 – 17 tuổi, khi cột sống đã tạo dựng tương đối được cố định trước và cần thiết là cột sống còn mềm dẻo.

Để phòng ngừa CVCS cần cho trẻ uống ăn đủ chất, đủ protein, chất khoáng và vitamin. Chăm tập thể dục (nhất đó là môn luyện cơ bắp, cơ vùng bụng và thắt lưng như đu xà ngang…) để sức khỏe cân đối, dẻo dai. Không nên chỉ vì cho trẻ kéo tạ, nắn bẻ xương sống, châm cứu, day bấm huyệt… vì ít ngăn chặn được bệnh CVCS.

Theo gia đình

Comments are closed.